Tham vấn y khoa Phòng khám Đa khoa Eco Health
Nhiều người lần đầu nghe đến “acid uric” là khi cầm tờ kết quả khám sức khỏe và thấy chỉ số này được tô đậm hoặc gắn mũi tên đi lên. Điều đáng nói là ở giai đoạn đầu, acid uric cao thường không gây khó chịu gì nên rất dễ bị bỏ qua. Bài viết này giúp bạn hiểu acid uric là gì, chỉ số bao nhiêu là đáng lưu tâm, và khi nào nên chủ động xét nghiệm.
Nội dung bài viết
-
Acid uric là gì?
-
Chỉ số acid uric bao nhiêu là bình thường?
-
Vì sao acid uric tăng cao?
-
Acid uric cao có nguy hiểm không?
-
Ai nên xét nghiệm acid uric?
-
Kiểm soát acid uric qua ăn uống hằng ngày
-
Xét nghiệm acid uric tại Eco Health
-
Kết luận
1. Acid uric là gì?
Acid uric là sản phẩm cơ thể sinh ra trong quá trình chuyển hóa các chất có nhân purin vốn có nhiều trong thịt đỏ, nội tạng động vật, hải sản và một số đồ uống có cồn. Bình thường, acid uric hòa tan trong máu, được đưa đến thận và thải ra ngoài qua nước tiểu.
Vấn đề nảy sinh khi cơ thể tạo ra quá nhiều acid uric, hoặc thận không thải kịp. Khi đó acid uric tích lũy trong máu, lâu dần có thể lắng đọng thành tinh thể ở khớp và mô, đây là gốc rễ của nhiều rắc rối sức khỏe liên quan.
2. Chỉ số acid uric bao nhiêu là bình thường?
Nồng độ acid uric trong máu ở nam giới thường quanh mức 5,1 mg/dl và ở nữ giới quanh 4,0 mg/dl, với ngưỡng tham chiếu chung thường được nhắc đến là dưới khoảng 7 mg/dl. Tuy nhiên, các con số này chỉ mang tính tham khảo.
Một chỉ số cao hơn ngưỡng không đồng nghĩa với “đã mắc bệnh”, và ngược lại, chỉ số trong ngưỡng cũng không loại trừ hoàn toàn nguy cơ. Việc đọc kết quả cần đặt trong bối cảnh triệu chứng, tiền sử và các xét nghiệm khác, đó là lý do nên để bác sĩ diễn giải thay vì tự kết luận từ một con số.
3. Vì sao acid uric tăng cao?
Acid uric tăng cao thường đến từ ba nhóm nguyên nhân:
Nhóm thứ nhất là tăng sản xuất phổ biến nhất, thường liên quan đến chế độ ăn nhiều purin (thịt đỏ, nội tạng, hải sản), uống nhiều rượu bia, thừa cân. Một số tình trạng bệnh lý cũng làm tăng sinh acid uric.
Nhóm thứ hai là giảm đào thải khi chức năng thận suy giảm hoặc một số yếu tố khiến thận thải acid uric kém đi.
Nhóm thứ ba là kết hợp cả hai cơ chế trên.
Với phần lớn trường hợp trong cộng đồng, yếu tố lối sống và ăn uống đóng vai trò lớn cũng là phần có thể điều chỉnh được.
4. Acid uric cao có nguy hiểm không?
Bản thân chỉ số acid uric cao chưa phải là bệnh, nhưng nếu kéo dài mà không được theo dõi, nó có thể dẫn đến những hệ quả đáng lưu tâm:
Khi tinh thể urat lắng đọng ở khớp, chúng gây viêm, sưng và đau, biểu hiện thường gặp của bệnh gout. Cơn đau gout điển hình đến đột ngột, dữ dội, hay gặp ở khớp ngón chân cái.
Ngoài khớp, acid uric cao kéo dài còn liên quan đến nguy cơ hình thành sỏi thận và ảnh hưởng đến chức năng thận theo thời gian.
Điểm quan trọng: giai đoạn acid uric cao nhưng chưa có triệu chứng chính là “thời gian vàng” để can thiệp bằng lối sống, trước khi diễn tiến thành cơn đau hay biến chứng.
5. Ai nên xét nghiệm acid uric?
Bạn nên cân nhắc kiểm tra chỉ số acid uric nếu thuộc một trong các nhóm sau: thường xuyên ăn thịt đỏ, nội tạng, hải sản; uống nhiều rượu bia; thừa cân, béo phì; có người thân từng bị gout; hoặc từng có cơn đau, sưng khớp chưa rõ nguyên nhân.
Ngay cả khi chưa có triệu chứng, một lần xét nghiệm định lượng acid uric máu, thường nằm trong các chương trình khám sức khỏe định kỳ, cũng đủ để bạn biết mình đang ở đâu và điều chỉnh sớm.
6. Kiểm soát acid uric qua ăn uống hằng ngày
Chế độ ăn là yếu tố có thể chủ động thay đổi để hỗ trợ kiểm soát acid uric:
Nên ưu tiên rau xanh, củ quả giàu chất xơ, uống đủ nước mỗi ngày để hỗ trợ thận đào thải.
Hạn chế thịt đỏ (bò, trâu, dê), nội tạng động vật, hải sản, và đặc biệt là rượu bia.
Cần lưu ý: ăn uống là biện pháp hỗ trợ. Nếu chỉ số acid uric cao hoặc đã có triệu chứng, việc điều trị (bao gồm dùng thuốc nếu cần) phải theo chỉ định của bác sĩ, không tự ý áp dụng.
7. Xét nghiệm acid uric tại Eco Health
Tại Phòng khám Đa khoa Eco Health (Hoàng Mai, Hà Nội), xét nghiệm định lượng acid uric máu được thực hiện nhanh, và quan trọng hơn, kết quả được bác sĩ trực tiếp đọc và tư vấn theo tình trạng riêng của từng người, thay vì chỉ trả về một con số.
Nếu bạn đang có dấu hiệu đau khớp, hoặc muốn kiểm tra chỉ số trong khuôn khổ một lần khám sức khỏe định kỳ, Eco Health có thể tư vấn chương trình khám phù hợp với nhu cầu của bạn.
Đặt lịch: Hotline 0823 888 981 – Toà nhà Eco Health số 4/4 Kim Đồng, Hoàng Mai, Hà Nội.
8. Kết luận
Acid uric cao thường âm thầm, không triệu chứng cho đến khi khớp lên tiếng. Hiểu chỉ số của mình, điều chỉnh lối sống từ sớm và kiểm tra định kỳ là cách đơn giản nhất để phòng ngừa gout cùng các biến chứng liên quan. Nếu chưa từng kiểm tra, hãy chủ động xét nghiệm và để bác sĩ đồng hành cùng bạn trong việc đọc kết quả.
EcoHealth triển khai các chương trình khám sức khỏe doanh nghiệp và khám tận nơi, với danh mục thiết kế theo đặc thù nguy cơ của từng đơn vị và báo cáo phân tích sức khỏe cấp tổ chức.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
