Khám sức khỏe định kỳ cho người lao động là nghĩa vụ luật định, không phải phúc lợi tùy chọn. Bài viết tổng hợp căn cứ pháp lý, đối tượng và tần suất bắt buộc, ai chi trả chi phí, và mức xử phạt nếu không thực hiện — để bộ phận Nhân sự nắm đúng phần việc của mình.
Nghĩa vụ khám sức khỏe định kỳ được quy định ở đâu?
Theo Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015, hằng năm người sử dụng lao động phải tổ chức khám sức khỏe ít nhất một lần cho người lao động. Đây là nghĩa vụ bắt buộc, áp dụng cho mọi doanh nghiệp có sử dụng lao động, không phụ thuộc quy mô.
Với nhóm lao động đặc thù, tần suất dày hơn: người làm nghề, công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hoặc đặc biệt nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm; người khuyết tật; người chưa thành niên; và người cao tuổi phải được khám ít nhất 06 tháng một lần.
Ngoài kỳ khám định kỳ, luật còn yêu cầu tổ chức khám cho người lao động trước khi bố trí việc làm, trước khi chuyển sang công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm hơn, hoặc sau khi đã phục hồi và trở lại làm việc sau tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp.
Hai yêu cầu dễ bị bỏ sót
Điều 21 nêu rõ hai nội dung mà một buổi khám tổng quát chung thường không bao gồm: lao động nữ phải được khám chuyên khoa phụ sản; người làm việc trong môi trường tiếp xúc với yếu tố có nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp phải được khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Đây là hai hạng mục có tính chất bắt buộc theo nhóm đối tượng, không thể thay thế bằng danh mục khám đồng loạt như nhau cho toàn bộ nhân sự.
Chi phí khám sức khỏe định kỳ do ai chi trả?
Chi phí khám sức khỏe, khám phát hiện và điều trị bệnh nghề nghiệp cho người lao động do người sử dụng lao động chi trả (khoản 6 Điều 21 Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015). Khoản chi này được hạch toán vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp. Về cách hạch toán và điều kiện khấu trừ cụ thể cho từng trường hợp, doanh nghiệp nên trao đổi với bộ phận kế toán của mình để áp dụng chính xác.
Không tổ chức khám định kỳ thì bị xử phạt thế nào?
Theo khoản 2 Điều 22 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, người sử dụng lao động không tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động sẽ bị phạt tiền tính theo đầu người: từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng với mỗi người lao động vi phạm, tối đa không quá 75.000.000 đồng. Đây là mức áp dụng với cá nhân; mức phạt với tổ chức bằng hai lần, tức từ 2.000.000 đến 6.000.000 đồng mỗi người lao động và tối đa không quá 150.000.000 đồng (khoản 1 Điều 6 Nghị định 12/2022/NĐ-CP).
Điểm cần lưu ý về hiệu lực: khung xử phạt hành chính trong lĩnh vực lao động được thay thế bởi Nghị định 283/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 10/9/2026. Doanh nghiệp nên cập nhật mức phạt theo văn bản đang có hiệu lực tại thời điểm áp dụng.
Vì sao “khám đoàn giá rẻ, danh mục như nhau” có thể chưa đủ tuân thủ
Một chương trình khám đồng loạt với cùng một danh mục cho tất cả nhân sự thường dễ triển khai và tiết kiệm, nhưng lại khó đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Điều 21: lao động nữ cần khám chuyên khoa phụ sản, người tiếp xúc yếu tố nguy cơ cần khám phát hiện bệnh nghề nghiệp, nhóm đặc thù cần tần suất 06 tháng một lần. Tuân thủ đúng nghĩa là phân nhóm đối tượng và thiết kế danh mục khám tương ứng cho từng nhóm, thay vì áp một danh mục chung.
Nội dung mang tính tham khảo, căn cứ Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 và Nghị định 12/2022/NĐ-CP; văn bản áp dụng có thể thay đổi tại thời điểm đọc.
Là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đáp ứng yêu cầu về chuyên môn kỹ thuật, Eco.Health xây dựng chương trình khám sức khỏe cho người lao động theo hướng phân nhóm đối tượng và danh mục khám phù hợp từng nhóm, bảo đảm đúng quy định.
ECOHEALTH – LUÔN LẮNG NGHE CƠ THỂ BẠN
Địa chỉ: Tòa nhà EcoHealth, Số 4/4 Kim Đồng – Hoàng Mai – Hà Nội
Hotline tư vấn dịch vụ: 0823 888 981
Hotline chăm sóc khách hàng: 0859 888 981
