Tác giả: Sneha Ganguly, Sasmita Das, N. Siva & Nageshwar Venkatesh Reddy.
TÓM TẮT (Abstract)
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng làm thay đổi các nghiên cứu y tế thông qua việc cải thiện phân tích dữ liệu, nâng cao hiệu suất và hỗ trợ ra quyết định dựa trên bằng chứng. Tuy nhiên, việc áp dụng vào thực tế của các chuyên gia y tế vẫn chưa đồng đều, đặc biệt là ở các khu vực có thu nhập thấp và trung bình.
Mục tiêu:
Nghiên cứu nhằm đánh giá nhận thức và mức độ sử dụng AI trong nghiên cứu y tế của các chuyên gia chăm sóc sức khỏe, đồng thời xem xét mối quan hệ giữa hai yếu tố này cùng các biến số liên quan.
Phương pháp nghiên cứu:
Một nghiên cứu định lượng mô tả cắt ngang đã được thực hiện trên 160 chuyên gia y tế thuộc các viện điều dưỡng, y khoa, nha khoa và dược phẩm tại Bhubaneswar, Ấn Độ. Các đối tượng tham gia được lựa chọn bằng phương pháp chọn mẫu mục đích. Dữ liệu được thu thập thông qua các bảng câu hỏi cấu trúc đã qua kiểm định chuyên môn nhằm đánh giá nhận thức và mức độ sử dụng AI trong nghiên cứu. Dữ liệu sau đó được phân tích bằng thống kê mô tả và thống kê suy luận, bao gồm phân tích tương quan và phân tích hồi quy.
Kết quả:
-
Về nhận thức: Phần lớn những người tham gia có nhận thức ở mức trung lập đối với AI (chiếm 73,8%), trong khi 26,3% có nhận thức tích cực (Điểm trung bình: $59,62 \pm 8,82$).
-
Về mức độ sử dụng: Tỷ lệ sử dụng chủ yếu dừng lại ở mức vừa phải (50%), tiếp theo là mức độ thấp (44,4%) và chỉ có số ít đạt mức độ cao (5,6%) (Điểm trung bình: $41,03 \pm 14,38$).
-
Mục đích sử dụng: Các công cụ AI chủ yếu được dùng cho việc viết lách, sửa lỗi ngữ pháp và tìm kiếm tài liệu; trong khi các ứng dụng phân tích nâng cao ít khi được khai thác.
-
Sự khác biệt và Tương quan: Có sự khác biệt đáng kể về nhận thức và mức độ sử dụng AI giữa các nhóm ngành nghề khác nhau. Nghiên cứu tìm thấy mối tương quan thuận chiều ở mức trung bình giữa nhận thức và việc sử dụng AI ($r = 0,463$, $p = 0,001$).
-
Phân tích hồi quy: Kết quả cho thấy nhận thức là yếu tố dự báo đáng kể cho mức độ sử dụng ($R^2 = 0,220$, $p = 0,001$). Bên cạnh đó, các yếu tố như chức danh/vị trí công tác ($p = 0,021$), kinh nghiệm nghiên cứu ($p = 0,007$), và chuyên ngành đào tạo ($p = 0,006$) cũng ảnh hưởng rõ rệt đến việc ứng dụng công nghệ này.
-
Chỉ số Tầm quan trọng Tương đối (RII): Phân tích RII chỉ ra rằng AI được dùng nhiều hơn cho các tác vụ tự động hóa và ít được dùng hơn trong việc thiết kế phương pháp luận cũng như diễn giải dữ liệu nghiên cứu.
Kết luận:
Các chuyên gia y tế tại đây có nhận thức ở mức vừa phải nhưng việc áp dụng AI vào nghiên cứu vẫn còn hạn chế. Để thúc đẩy việc tích hợp hiệu quả AI vào nghiên cứu y tế và nâng cao thực hành dựa trên bằng chứng, cần phải tăng cường các chương trình đào tạo chuyên sâu về AI, cải thiện khả năng tiếp cận các công cụ AI nâng cao và đẩy mạnh sự hỗ trợ từ phía các tổ chức/viện nghiên cứu.
Nguồn tài trợ (Funding)
Kinh phí xuất bản Truy cập Mở (Open Access) do Đại học Siksha ‘O’ Anusandhan tài trợ. Nghiên cứu này được thực hiện mà không có nguồn tài trợ từ bên ngoài, đảm bảo rằng các phân tích và kết quả hoàn toàn khách quan, không có xung đột lợi ích và chỉ dựa trên các ưu tiên về lâm sàng và nghiên cứu.
Thông tin cơ quan công tác của các tác giả (Author information)
-
Khoa Điều dưỡng Nội khoa và Ngoại khoa, Trường Cao đẳng Điều dưỡng SUM, Đại học Siksha ‘O’ Anusandhan, Bhubaneswar, Odisha, Ấn Độ: Sneha Ganguly & Sasmita Das.
-
Khoa Điều dưỡng Nhi khoa, Trường Cao đẳng Điều dưỡng SUM, Đại học Siksha ‘O’ Anusandhan, Bhubaneswar, Odisha, Ấn Độ: N. Siva.
-
Khoa Điều dưỡng Tâm thần và Sức khỏe Tâm thần, Khoa Điều dưỡng, Đại học Al-Baha, Vương quốc Ả Rập Xê Út, Al Baha, Ả Rập Xê Út: Nageshwar Venkatesh Reddy.
-
Tác giả chịu trách nhiệm chính (Corresponding author): Mọi trao đổi xin gửi về N. Siva.
Tuyên bố Đạo đức (Ethics declarations)
-
Xung đột lợi ích: Các tác giả tuyên bố không có xung đột lợi ích nào.
-
Phê duyệt của Hội đồng Đạo đức: Nghiên cứu đã được phê duyệt bởi Hội đồng Đạo đức Viện của Đại học Siksha ‘O’ Anusandhan (Số phê duyệt: IEC/IMS.SH/SOA/2025/1184). Quyết định cho phép hành chính chính thức đã được ban lãnh đạo các tổ chức lựa chọn thông qua trước khi tiến hành thu thập dữ liệu. Nghiên cứu tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc đạo đức được nêu trong Tuyên ngôn Helsinki.
-
Cam kết đồng thuận (Informed consent): Văn bản cam kết đồng thuận tham gia nghiên cứu đã được thu thập từ tất cả các đối tượng tham gia sau khi họ được cung cấp đầy đủ phiếu thông tin dành cho người tham gia.
Lịch sử bài báo (About this article)
-
Ngày nhận bài (Received): 22 tháng 4 năm 2026
-
Ngày chấp nhận đăng (Accepted): 20 tháng 7 năm 2026
-
Ngày xuất bản (Published): 22 tháng 7 năm 2026
-
Mã định danh kỹ thuật số (DOI): https://doi.org/10.1038/s41598-026-63456-5
